DAYANÇ — HUMAN RIGHTS PLATFORM OF THE DAYANÇ CIVIL MOVEMENT / TURKMENISTAN 23 Ekim 2026 JEREN ALTYYEVA: ÖZBEKİSTAN'DA TOPLUMSAL TEPKİ, TÜRKMENİSTAN'DA İSE KIZI İÇİN ADALET ARAYAN BİR ANNENİN ZORLA GÖTÜRÜLMESİ İKİ KOMŞU ÜLKE — KADINLARA VE ÇOCUKLARA YÖNELİK ŞİDDETE KARŞI İKİ FARKLI TUTUM Özbekistan'da kadınlara ve çocuklara yönelik şiddet vakaları neden geniş çaplı toplumsal tepkilere, medyada tartışmalara ve devlet kurumlarının harekete geçmesine yol açabilirken, Türkmenistan'da kızının korunmasını isteyen bir anne bizzat devlet baskısının hedefi hâline geliyor? DAYANÇ'a ulaşan bilgilere göre, 12 yaşındaki kızı Ogulnur Pelvanova'ya yönelik cinsel şiddet iddialarının soruşturulmasını talep eden Jeren Altyyeva, 16 Ekim 2026 tarihinde Aşkabat'ta kolluk kuvvetleri tarafından zorla götürüldü. Aradan bir hafta geçti. Ancak Jeren Altyyeva'nın nerede olduğu hâlâ bilinmiyor. Başvurularına yanıt almak yerine aile, yeni tehditlerle karşı karşıya kaldı. Gelen bilgilere göre güvenlik güçleri, küçük kızın bir akrabasıyla birlikte bulunduğu eve zorla girmeye çalıştı. Ayrıca evin elektrik, su ve internet bağlantılarının kesildiği bildirildi. Şiddet olayının şüphelisinin, yönetim içerisindeki nüfuzlu kişilerle bağlantılı olduğuna ilişkin iddialar ise özellikle endişe vericidir. ÖZBEKİSTAN'DA HALK ADALET TALEP EDEBİLİRKEN, TÜRKMENİSTAN'DA KIZINI KORUMAK İSTEYEN BİR ANNE NEDEN ORTADAN KAYBOLUYOR? Özbekistan'da kadınlara ve çocuklara yönelik şiddet vakaları kamuoyunda geniş yankı uyandırabiliyor, gazetecilik araştırmalarına konu olabiliyor ve devlet kurumlarına yönelik başvurulara neden olabiliyor. Bazı durumlarda toplumsal baskı, yetkililerin açıklama yapmasını ve soruşturma başlatmasını sağlayabiliyor. Bu durum, Özbekistan'da kadınların ve çocukların korunmasına ilişkin bütün sorunların çözüldüğü anlamına gelmiyor. Ancak bu tür suçların kamuoyu önünde tartışılabilmesi son derece önemlidir. Türkmenistan'da ise tablo tamamen farklıdır. Jeren Altyyeva, kızının korunmasını sağlamak amacıyla ülkenin en yüksek yargı makamları ve Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsman) dâhil olmak üzere çeşitli devlet kurumlarına defalarca başvurdu. Peki sonuç ne oldu? Etkili bir koruma sağlanmadı. Aksine, gelen bilgilere göre Jeren Altyyeva zorla götürüldü ve bugün nerede olduğu bilinmiyor. Bir devlet, çocuğuna yönelik şiddetin soruşturulmasını isteyen anneyi hedef almak yerine, şiddete maruz kaldığı iddia edilen küçük kızı korumakla yükümlü değil midir? DAYANÇ, SAİDA MİRZİYOYEVA'YA RESMÎ BAŞVURUDA BULUNDU Kuruluşumuz, Özbekistan Cumhurbaşkanlığı İdaresi Başkanı Saida Mirziyoyeva'ya resmî bir başvuru gönderdi. Başvurumuzda, Jeren Altyyeva ve kızının içinde bulunduğu tehlikeli duruma dikkat çekerek Türkmenistan yönetimine ve özellikle Oguljahan Atabayeva'ya çağrıda bulunmasını, anne ile kızının korunması için girişimlerde bulunulmasını talep ettik. Özbekistan'ın kadınların ve çocukların korunmasına yönelik insani yaklaşımının bu trajedi karşısında da somut bir karşılık bulmasını umut ediyoruz. Bu açıklamanın yayımlandığı tarih itibarıyla DAYANÇ, gönderilen mektuba resmî bir yanıt verildiğine veya somut adımlar atıldığına ilişkin doğrulanmış herhangi bir bilgiye sahip değildir. JEREN ALTYYEVA NEREDE? Bugün bu mesele artık yalnızca bir çocuğa yönelik cinsel şiddet iddialarının soruşturulmasıyla sınırlı değildir. Artık söz konusu olan, devlet görevlileri tarafından zorla götürüldüğü bildirilen ve nerede olduğu bilinmeyen bir annenin akıbetidir. DAYANÇ, Türkmenistan makamlarından Jeren Altyyeva'nın bulunduğu yerin derhâl tespit edilerek kamuoyuna açıklanmasını, güvenliğinin ve avukata erişiminin sağlanmasını, Ogulnur Pelvanova'nın korunmasını ve olayın bütün yönleriyle bağımsız biçimde soruşturulmasını talep etmektedir. Uluslararası insan hakları kuruluşlarını, UNICEF'i, Birleşmiş Milletler insan hakları mekanizmalarını ve diplomatik temsilcilikleri bu duruma acilen dikkat göstermeye çağırıyoruz. ÖZBEKİSTAN'DA TOPLUMSAL TEPKİ, YETKİLİLERİ HAREKETE GEÇMEYE ZORLAYABİLİYOR. TÜRKMENİSTAN'DA İSE ÇOCUĞUNUN KORUNMASINI TALEP EDEN BİR ANNE, BİZZAT KENDİSİ TEHLİKEYLE KARŞI KARŞIYA KALIYOR. Bu çarpıcı karşıtlık, uluslararası toplumun dikkatini hak etmektedir. JEREN ALTYYEVA NEREDE? KIZINI KİM KORUYACAK? DAYANÇ — HUMAN RIGHTS PLATFORM OF THE DAYANÇ CIVIL MOVEMENT / TURKMENISTAN Resmî internet sitesi: http://dayanchcivil.com/
Dayanch olarak, her bireyin temel
haklarını korumak ve geliştirmek
için çalışıyoruz.