"Dayanç" Sivil Hareketi İnsan Hakları Platformu (Türkmenistan), AGİT'in Viyana Toplantısında Sınır Aşan Baskıları Gündeme Getirecek

"Dayanç" Sivil Hareketi İnsan Hakları Platformu (Türkmenistan), AGİT'in Viyana Toplantısında Sınır Aşan Baskıları Gündeme Getirecek 29–30 Haziran 2026 tarihlerinde Türkmenistan "Dayanç" Sivil Hareketi İnsan Hakları Platformu, insan hakları ve güvenlik konularına adanmış AGİT (Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı) Viyana toplantısına çevrim içi olarak katılacaktır. Platform, Türkmenistan vatandaşlarına yönelik sınır aşan baskıları (transnational repression) konu alan kapsamlı bir rapor sunacaktır. Sunumu ve raporu aracılığıyla "Dayanç" Sivil Hareketi İnsan Hakları Platformu, AGİT'e üye devletlerin ve uluslararası ortakların dikkatini Türkmenistan vatandaşlarının ülke sınırları dışında maruz kaldıkları baskı ve insan hakları ihlallerine çekecektir. Raporda; sınır dışı edilmeler, zorla kaybetme iddiaları, sivil aktivistlerin ailelerine yönelik baskılar, Türkmenistan'ın diplomatik temsilcilikleri aracılığıyla pasaport verilmesi veya yenilenmesinin engellenmesi ile geri göndermeme (non-refoulement) ilkesinin ihlaline ilişkin ciddi endişeler ele alınmaktadır. Raporda özellikle, Türkiye'deki geri gönderme merkezinden serbest bırakıldıktan sonra kendilerinden bir daha haber alınamayan Alişer Sahatov ve Abdulla Orusov vakalarına, ayrıca iki küçük çocuğuyla birlikte Birleşik Arap Emirlikleri'nden Türkmenistan'a sınır dışı edilen Maral Annayeva'nın dosyasına özel yer verilecektir. Bunun yanı sıra, "Dayanç" Sivil Hareketi İnsan Hakları Platformu tarafından belgelenen ve uluslararası toplumun sürekli dikkatini gerektiren diğer sınır aşan baskı vakaları da raporda yer almaktadır. Raporun ayrı bir bölümünde, hâlen sınır aşan baskı riski altında bulunan ve uluslararası korumaya ihtiyaç duyan Türkmenistan vatandaşlarının durumu değerlendirilmektedir. "Dayanç" Sivil Hareketi İnsan Hakları Platformu, AGİT'e ve uluslararası ortaklarına yönelik bir dizi somut öneri de sunacaktır. Bu öneriler arasında; Türkmenistan vatandaşlarına yönelik sınır aşan baskı vakalarının uluslararası düzeyde daha etkin izlenmesi, geri göndermeme (non-refoulement) ilkesine tam olarak uyulmasının sağlanması, zorla kaybetme iddialarının bağımsız biçimde soruşturulmasının desteklenmesi, risk altındaki kişiler için insani koruma mekanizmalarının oluşturulması ve Türkmenistan vatandaşlarının yurt dışındaki diplomatik temsilcilikler aracılığıyla Türkmenistan'ın "Göç Hakkında Kanunu"nun 29. maddesinin 3. fıkrası, Türkmenistan Anayasası ve ülkenin uluslararası insan hakları yükümlülükleri doğrultusunda pasaport alabilmeleri ve pasaportlarını yenileyebilmelerinin sağlanması yer almaktadır. "Dayanç" Sivil Hareketi İnsan Hakları Platformu, bu konuların AGİT gündeminde ele alınmasının, Türkmenistan vatandaşlarına yönelik sınır aşan baskılara ilişkin uluslararası farkındalığın artırılmasına, temel hak ve özgürlüklerini barışçıl yollarla kullandıkları için baskıya maruz kalan kişilerin daha etkin korunmasına ve gelecekte benzer insan hakları ihlallerinin önlenmesi amacıyla uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesine katkı sağlayacağına inanmaktadır.