BİR KADIN HAYATINI KAYBETTİ. BİR DİĞERİ KENDİ HAYATI VE ÇOCUĞUNUN GÜVENLİĞİ İÇİN MÜCADELE EDİYOR. BERDİMUHAMMEDOV REJİMİNİN DAHA KAÇ KADINI MAĞDUR ETMESİ GEREKİYOR?

BİR KADIN HAYATINI KAYBETTİ. BİR DİĞERİ KENDİ HAYATI VE ÇOCUĞUNUN GÜVENLİĞİ İÇİN MÜCADELE EDİYOR. BERDİMUHAMMEDOV REJİMİNİN DAHA KAÇ KADINI MAĞDUR ETMESİ GEREKİYOR?

DAYANÇ — HUMAN RIGHTS PLATFORM OF THE DAYANÇ CIVIL MOVEMENT / TURKMENISTAN BASIN AÇIKLAMASI Sayı: DAYANCH-TKM-OUT-2026-023 26 Ekim 2026 BİR KADIN HAYATINI KAYBETTİ. BİR DİĞERİ KENDİ HAYATI VE ÇOCUĞUNUN GÜVENLİĞİ İÇİN MÜCADELE EDİYOR. BERDİMUHAMMEDOV REJİMİNİN DAHA KAÇ KADINI MAĞDUR ETMESİ GEREKİYOR? İktidarını korumak için rejimin yalnızca itaatkâr vatandaşlara değil, korkuya da ihtiyacı var. Konuşma korkusu. Baskıya karşı çıkma korkusu. Adalet talep etme korkusu. Ve bu korku, özellikle kadınlara karşı en acımasız yöntemlerle dayatılıyor. Peki neden kadınlar? Çünkü ataerkil bir diktatörlükte ayrımcılık, cinsiyetçilik ve şiddet, baskı araçlarına dönüşebiliyor. Bir kadını “namussuzlukla” suçlamak, devletin onu koruyamadığını kabul etmekten daha kolay görülüyor. Mağdurlar kendilerini savunmak zorunda bırakılırken, failler çoğu zaman cezasız kalıyor. GÜLCEMAL CUMAMURADOVA — HAYATI HENÜZ 19 YAŞINDAYKEN SONA ERDİ. 14 Haziran 2023 tarihinde genç bir kadın Aşkabat'ta hayatını kaybetti. Polis, olayın intihar olduğunu açıkladı. Ancak annesi Gülyalek Roziyeva, kızının öldürüldüğüne ve ölümünün ardındaki gerçeklerin örtbas edilmeye çalışıldığına inanıyor. Türkmenistan Kroniği'nin (Chronicle of Turkmenistan) yayımladığı habere göre, genç kadının şiddete, zorlamaya ve fiziksel saldırıya maruz kaldığına ilişkin tanıklıklar ortaya çıktı. Ailesi, vücudundaki çok sayıda yaralanmaya dikkat çekerek gerçeğin ortaya çıkarılmasını talep ediyor. Gülcemal artık hayatta değil. Ancak annesi adalet mücadelesini sürdürüyor. Bir annenin sesinin duyulması için kızının ölümü bile yeterli değil mi? JEREN ALTIYEVA — KENDİSİNİ VE KIZINI KORUMAYA CESARET EDEN BİR KADIN. Jeren'in hikâyesi, Türkmenistan'da şiddetten korunmaya çalışan bir kadının nelerle karşılaşabileceğini gözler önüne seriyor. Etkili bir soruşturma ve güvenlik güvenceleri yerine baskı, tecrit ve gözaltına alındığına ilişkin haberlerle karşı karşıya kaldı. Reşit olmayan kızı Ogulnur da son derece savunmasız bir durumda bırakıldı. DAYANÇ, Jeren'in bulunduğu yerin derhâl tespit edilmesini, anne ve çocuğun güvenliğinin sağlanmasını, bağımsız bir soruşturma yürütülmesini ve kendilerine hukuki ve psikolojik destek verilmesini talep ediyor. ANCAK GÜLCEMAL VE JEREN TEK MAĞDURLAR DEĞİL. MARAL ANNAYEVA — ÖNCE ONU İTİBARSIZLAŞTIRMAYA, ARDINDAN SUSTURMAYA ÇALIŞTILAR. Maral, maruz kaldığı şiddeti ve devlet kurumlarının kendisini korumakta yetersiz kalmasını kamuoyuna açıkça anlattı. Ancak korunmak yerine hedef hâline getirildi. DAYANÇ'ın elindeki bilgilere göre, Türkmen konsolosluk yapılarının temsilcileri tarafından kendisine yönelik fuhuş yaptığı yönünde iftira niteliğinde suçlamalar ileri sürüldü. Kadınlara yönelik mağdur suçlaması ve sindirme mekanizması tam da böyle işliyor: Bir kadın şiddeti dile getirdiğinde, onu korumakla yükümlü olanlar mağduru itibarsızlaştırmaya, aşağılamaya ve söylediklerine duyulan güveni yok etmeye çalışıyor. Ancak Maral'ın yaşadıkları kamuoyunun dikkatini çektikten sonra bile baskılar sona ermedi. Uluslararası polis iş birliği kanalları da dâhil olmak üzere uluslararası mekanizmaların, koruma arayan bir kadını hedef almak amacıyla kötüye kullanılmış olabileceğine ilişkin ciddi endişeler ortaya çıktı. 15 Nisan 2026 tarihinde Maral, reşit olmayan iki çocuğuyla birlikte Birleşik Arap Emirlikleri'nden Türkmenistan'a zorla geri gönderildi. Artık mesele yalnızca bir kadının ihlal edilen hakları değildir. Mesele, korunmaya çalıştığı devletin yetkililerinden kaçarken aynı ülkeye geri gönderilen bir anne ile iki çocuğunun güvenliğidir. DAYANÇ, zorla geri gönderilmenin koşullarına ilişkin uluslararası bir soruşturma yürütülmesini, INTERPOL mekanizmalarının olası kötüye kullanımının bağımsız biçimde incelenmesini ve Maral ile çocuklarının güvenli bir şekilde üçüncü bir ülkeye tahliye edilmesi için acil destek sağlanmasını talep ediyor. GÜLLALA HASANOVA — GERÇEĞİ BEKLEMEKLE GEÇEN BİR HAYAT. Dört çocuk annesi Güllala, 25 Temmuz 2025 tarihinde Türkiye'de zorla kaybedilen Alişer Sahatov'un akıbetinin açıklığa kavuşturulması için mücadele ediyor. Yanıtsız geçen her gün, aile için yeni bir acı anlamına geliyor. Hiçbir çocuk, sevdiği bir insanın akıbetini bilmeden korku ve belirsizlik içinde büyümek zorunda bırakılmamalıdır. UMİDA BEKCANOVA — SİVİL TOPLUM FAALİYETLERİ NEDENİYLE GERİ GÖNDERİLME TEHDİDİ. Sivil toplum aktivisti Umida, Türkiye'de gözaltına alınma ve siyasi nedenlerle zulme uğramaktan korktuğu Türkmenistan'a sınır dışı edilme tehdidiyle karşı karşıya kaldı. Onun hikâyesi, güvenlik arayışıyla ülkelerinden ayrılan kadınların sınırların ötesinde bile ne kadar savunmasız kalabildiğini gösteriyor. LEYLA KAMALOVA — SINIRI GEÇMEK BİLE GÜVENLİĞİ GARANTİ ETMİYOR. Kuzey Kıbrıs'ta tutuklu bulunan Leyla, Türkmenistan'a zorla geri gönderilme tehdidiyle karşı karşıya kaldı. Onun davası, kişilerin zulüm, işkence veya diğer ağır insan hakları ihlalleriyle karşılaşabilecekleri yerlere gönderilmesini yasaklayan uluslararası geri göndermeme (non-refoulement) ilkesine uyulması konusunda ciddi endişeler doğuruyor. ALTI İSİM. ALTI İNSAN HAYATI. HER BİRİNİN ARDINDA ACI, KORKU, PARÇALANMIŞ AİLELER VE ŞİDDETTEN UZAK YAŞAMA HAKKI İÇİN VERİLEN BİR MÜCADELE VAR. Bunlar yalnızca birbirinden bağımsız trajediler değildir. Bu vakalar birlikte değerlendirildiğinde rahatsız edici bir tablo ortaya çıkıyor: Kadınlar yaşadıkları şiddeti açıklıyor, korunma talep ediyor, ancak karşılığında suçlamalarla, tehditlerle, kurumların hareketsizliğiyle veya zorla geri gönderilme riskiyle karşılaşıyor. Bir ülkede kadınlar yalnızca kendilerine şiddet uygulayan kişilerden değil, kendilerini korumakla yükümlü kurumlardan da korkmaya başlarsa ne olur? DAYANÇ, uluslararası topluma, insan hakları kuruluşlarına, diplomatik temsilciliklere ve Birleşmiş Milletler mekanizmalarına çağrıda bulunuyor: Bu kadınları ve ailelerini baskıcı sistem karşısında yalnız bırakmayın. Bağımsız soruşturmalar yürütülmesini, mağdurların etkili biçimde korunmasını, zorla kaybedilen kişilerin akıbetlerinin ve bulundukları yerlerin açıklığa kavuşturulmasını ve sorumluların hesap vermesini talep edin. Uluslararası polis iş birliği ve göç mekanizmalarının, uluslararası korumaya ihtiyaç duyan kişilere yönelik baskı ve zulüm amacıyla kötüye kullanılmasına izin vermeyin. ŞİDDET CEZASIZ KALDIĞINDA VE MAĞDURLAR SUSTURULDUĞUNDA, KORKU BİR İKTİDAR ARACINA DÖNÜŞÜR. Bugün onların isimlerini dile getiriyoruz ki yarın bu listeye yeni isimler eklemek zorunda kalmayalım. SESSİZ KALMAYIN. HİKÂYELERİNİ OKUYUN. GERÇEKLERİ PAYLAŞIN. --- DAYANÇ — HUMAN RIGHTS PLATFORM OF THE DAYANÇ CIVIL MOVEMENT / TURKMENISTAN Diana Dadasheva Başkan — Fransa Lala Abdirahmanova Temsilci — Türkiye Web sitesi: www.dayanchcivil.com

İletişime Geçin

Dayanch olarak, her bireyin temel haklarını korumak ve geliştirmek için çalışıyoruz.

İletişime Geç →
Logo